अरुण गवळी”दगडी चाळ

image

अरूण गुलाब गवळी
जन्मतारीख:15जुलै1952: :
उंची :पाच फूट -तीन इंच
वजन:54किलो,
शिक्षण-अकरावी पास
व्यवसाय:गुन्हेगार
पत्ता:दगडीचाळ,भायखळा:
मुंबई पोलिसांकडे असलेली ही अरूण गवळीची उर्फ
डॅडीची माहिती. अर्थात ,पोलिसांकडे
गवळीची तपशीलवार कुंडलीच आहे.सर्वसामान्य
नागरिकांना त्यापेक्षाही गवळीच्या कितीतरी सुरस
कहाण्या माहिती आहेत.गवळी म्हणजे मूर्तीमंत क्रौर्यच
अशी अंडरवर्ल्डमध्ये ख्याती आहे. मुंबापुरीवर राज्य
करण्यासाठी ऐंशी व नव्वदच्या दशकामध्ये दाऊद
इब्राहिम,अमर नाईक आणि अरूण
गवळी यांच्या टोळ्यांमध्ये उडालेल्या रक्तरंजीत
संघर्षात शेकडो बळी गेले. दररोज
दिवसाढवळ्या मुंबापुरीत रक्ताचे पाट वाहत होते.
त्याकाळात गवळी गुन्हेगारी क्षेत्रातील अत्युच्च
स्थानावर होता. त्याची ती ओळख
तो आजतागायात पुसू शकलेला नाही.
मध्यंतरी स्वत:चा पक्ष काढून
तो आमदारही झाला आणि पोलिसांच्या लेखी गुन्हेगार
असलेल्या या डॉनला सॅल्यूट
ठोकण्याची नामुष्की पोलिसांवर ओढावली.
मधल्या काळात गवळी विजनवासात होता.
तरीही तो लोकांच्या विस्मरणात गेला नव्हता.
त्याची गुन्हेगारी ताकद कमी झाली किंवा कसे
याबाबत मते,मतांतरे असतीलही. पण, नागरिकांच्यादृष
्टीने गवळी अर्थात डॅडी आजही डॉन आहे. अरूण गवळी हे
नाव नुसते उच्चारले तरी कित्येकजण चळाचळा कापतात
ही वस्तुस्थिती आहे. शिवसेनेचे नगरसेवक कमलाकर
जमसंडीकर यांच्या हत्येप्रकरणी गवळी गेल्या पाच
वर्षांपासून कारागृहात आहे. तब्बल तीन दशके संघटीत
गुन्हेगारीच्या मूळ प्रवाहात
असलेल्या आणि पोलिसांनी अनेक गुन्हे दाखल
केलेल्या गवळीविरुद्ध सिद्ध झालेला हा पहिलाच
गुन्हा आहे. दाऊद इब्राहिमचा मेव्हणा इब्राहिम
पारकर याची हत्या, आमदार रमेश मोरे यांचा खून,
पूर्वाश्रमीचा गँगस्टर अश्विन नाईकवर
झालेला खुनी हल्ला, दाऊदचा ब्रेन सतीश राजे
याची बुलेटप्रूफ मोटार फोडून झालेला खून
अशा गेल्या तीन दशकातील कितीतरी प्रकरणांमध्ये
गवळीचे नाव गोवले गेले. कधी त्याच्याविरुद्ध
गुन्हा दाखल झाला. कधी ते शक्य झाले नाही.
दहशतवाद व अतिरेकी कारवाया प्रतिबंधक
कायदा(टाडा)23मे1985 ला महाराष्ट्रात लागू
झाला आणि त्या कायद्याखाली गवळीला पाच
वर्षे तुरुंगाची हवा खायला लागली. पण,’टाडा’
तूनही त्याची निर्दोष
मुक्तता झाली आणि दगडी चाळीतील डॅडी शोध-
प्रतिशोधाचे नाट्य खेळण्यास सज्ज झाला.
गवळी विरुद्ध थेट हल्ल्याचा गुन्हा कधीच दाखल
झाला नव्हता.गुन्ह्यांचा कट
रचल्याचा गुन्हा (कलम120ब)त्याच्याविरुद्ध
नोंदविला गेला.
कोणत्याही फौजदारी खटल्याच्या सुनावणीत
आरोपीविरुद्ध हे कलम सिद्ध करणे महाकठीण असते.
त्यामुळेच या कलमान्वये गुन्हा शाबीत
झाल्याची उदाहरणे फारच मोजकी आहेत. नगरसेवक
जामसंडेकर यांच्या हत्येप्रकरणीही मारेकरी निराळेच
आहेत. या गुन्ह्याचा कट रचल्याचा आरोप गवळीवर
ठेवण्यात आला. पोलिसांचा नेमका तपास, पुरावे
आणि सरकारी वकीलांच्या कौशल्यपूर्ण
युक्तिवादाने तो सिद्धही झाला. त्यामुळे
कधीही गुन्ह्याच्या जाळ्यात न
अडकलेला गवळी या गुन्ह्यात दोषी ठरला.
80च्या दशकाच्या उत्तरार्धापासून ते
90च्या दशकाच्या उत्तरार्धापर्यंत मुंबईतील
परीस्थिती अत्यंत जीवघेणी होती. या शहरावर
राज्य करण्यासाठी दाऊद,नाईक
आणि गवळी यांच्या गुन्हेगारी टोळ्यांमध्ये कमालीचे
धमासान सुरू होते. एकाहून एक खतरनाक गुंड, त्यांचे
पोशिंदे उद्योगपती परस्परांच्या दुष्मनीतून मारले जात
होते. या रक्तरंजीत संघर्षात कितीतरी गुन्हेगार आले
आणि गेले; पण सर्वाधिक स्मरणात राहिला तो अरूण
गवळी. 1987च्या सुमारास
पोलिसांचा ससेमीरा मागे लागल्यावर छोटा राजन
आणि अन्य निकटच्या साथीदारांसह दाऊदने सुरक्षित
दुबई गाठली. अमर नाईकही विदेशात भूमिगत झाला.
एकटा गवळी दगडी चाळीत राहून
प्रतिस्पर्धी टोळ्यांशी दोन हात करीत होता.
विशेष म्हणजे दगडी चाळीच्या भुलभुलैय्यातून
त्याला शोधणे प्रतिस्पर्ध्यां
ना आणि पोलिसांनाही महाकठीण होते.
आपल्याला वाचायचे असेल, तर समोरच्याला संपवले
पाहीजे या तंत्राचा अवलंब करीत प्रतिस्पर्ध्यां
चा खात्मा तो करू लागला. त्याचबरोबर
आपल्या साथीदारांच्या खुनांचा दाहक
बदला घ्यायलाही तो चुकत नव्हता. त्यामुळेच
अंडरवर्ल्डमध्ये त्याच्या नावाची भयानक दहशत
निर्माण झाली. या दहशतीचा पुरेपूर वापर करीत
तो कोट्यवधींच्या खंडण्या उकळत होता. मुंबईत
टोळीयुद्ध शीगेला पोचल्यावर प्रदीपशर्मा,
विजयसाळसकर, प्रफुल्लभोसले, दया नायक
यांच्यासारख्या जिगरबाज अधिका-
यांनी अंडरवर्ल्डचा बीमोड केला.
पोलिसांच्या चकमकीत सातशेहून अधिक गुंड ठार झाले.
टोळीयुद्धातही जवळपास तितक्याच गुंडांचे बळी गेले.
मुंबईवरील वर्चस्वासाठी झुंजणा-या टोळ्यांचे सरदार
दाऊद इब्राहिम व छोटा राजन विदेशात स्थायिक
झाले होते. अमर नाईक पोलीस चकमकीत मारला गेला.
अश्विनने गुन्हेगारी क्षेत्रातून निवृत्ती पत्करली. मुंबईत
शिल्लक राहीलेला एकमेव डॉन अर्थात अरूण
गवळीनेही आपला पवित्रा बदलला. दगडी चाळीत बसून
तो राजकारण करू लागला. अंडरवर्ल्डमधील अन्य
बड्या गुन्हेगारांमध्ये आणि गवळीमध्ये एक ठळक फरक
आहे .तो म्हणजे गवळीचे विदेशातील गुंडांशी संबंध
असल्याचे आतापर्यंत तरी निदर्शनास आलेले नाही.
या उलट दाऊद, छोटा राजन, अमर नाईक, गुरू साटम
आदींचे जगभरातील गुन्हेगारांशी त्यांचे लागेबांधे आहेत.
गवळी मुळात या गुन्हेगारीकडे वळाला तरी कसा?
भायखळ्याचा हा तरूण गोदरेज कंपनीत
नोकरीला होता. अशोक चौधरी, सुनिल घाटे,
चंद्रशेखर मिराशी, सदामामा पावले, विजय तांडेल,
दिलीप कुलकर्णी, गणेश भोसले हा गवळीचा ग्रुप.
भायखळ्यात वजन
असलेल्या रमा नाईकशी त्याची सलगी होती. त्याच
भागात पारसनाथ पांडे, कुंदन दुबे यांचे दारूचे अड्डे होते.
पारसनाथ आणि रमाची त्यावेळी टसल चालत असे.
कुंदन दुबेने आपले पोलीस खात्यातील कॉन्टॅक्ट वापरून
रमाला ‘मिसा’ मध्ये कैद केले. साधारणत: 1980
च्या सुमारची ही घटना. कुंदनची बहिण
पुष्पा आणि रमाचा भाऊ अरविंद यांचे प्रेमसंबंध होते.
त्यातून पारस आणि कुंदनने अरविंदला उडवले.
त्याचा बदला म्हणून रमाच्या टोळीने सेंट्रल
मुंबईच्या पुलावर पारसला उडवले. त्यापाठोपाठ
कुंदनचाही बळी गेला. त्यापैकी एका प्रकरणात
रमाबरोबर गवळीचे नाव गोवले गेले आणि तेथूनच
त्याच्या गुन्हेगारी कारकिर्दीची सुरूवात झाली.
त्या काळात दाऊद, बाबू रेशीम, छोटा राजन
आणि रमाभाई यांची मुंबईत बलाढ्य ताकद होती.
छोटा राजन, भाई ठाकूर आणि शरद शेट्टी हे
रमाला कायम सापत्न वागणूक देत. त्यातच
रमा आणि शरद शेट्टीत
झालेल्या एका भूखंडाच्या वादात दाऊदने शरद
शेट्टीच्या बाजूने कौल
दिला आणि संतापलेला रमा नाईक या टोळीतून
बाहेर पडला. भायखळा, लालबाग, परळ, ताडदेव
भागातील साथीदारांसह रमाभाईने स्वतंत्र
टोळी तयार केली. त्याचा त्या परिसरात जबरदस्त
दरारा होता. पण, त्याचा हा प्रभाव फार काळ
टिकला नाही. चेंबूर परिसरात
21जुलै1988ला पोलिसांशी झालेल्या चकमकीत
रमा ठार झाला आणि अरूण
गवळी या टोळीचा नवा सरदार बनला.
रमाच्या हत्येचा बदला घेण्यासाठी गवळी टोळी टपून
होती. सतीश राजे ही वजनदार असामी दाऊदचा ब्रेन
मानली जात होती. 21नोव्हेंबर1988 ला राजे
विदेशी बनावटीच्या बुलेटप्रूफ गाडीतून
चालला होता. सिग्नलला गाडी थांबताच
गवळीच्या पोरांनी भल्या मोठ्या हातोड्याने
गाडीच्या काचा फोडून पिस्तुलातून बेधुंद गोळीबार
करीत राजेला ठार केले. या घटनेचे वृत्त समजताच मुंबईत
एकच सन्नाटा पसरला. सा-या अंडरवर्ल्डने
गवळीच्या धाडसाला दाद दिली. तेव्हापासून सुरू
झालेला रक्तरंजित संघर्ष अनेक वळणे घेत अखेर 2000
च्या सुमारास थंडावला. सख्खा भाऊ
पापा गवळी याच्यापासून ते किरण वालावलकर,
छोटाबाबू, सदामामा पावले, चंद्रशेखर मिराशी,
तान्या कोळी, पॉल पॅट्रीक, दिलीप कुलकर्णी,
अशोक जोशी असे एकाहून एक सरस आणि निकटचे बहुतेक
साथीदार गवळीला गमवावे लागले. दररोज
एका साथीदाराच्या मृत्यूची वार्ता यायची. पण
डॉन अविचल होता. चाळीच्या नावाप्रमाणेच त्याचे
मन घट्ट दगडासारखे झाले होते. नवनवे साथीदार
गोळा करीत त्याने लढा सुरूच ठेवला होता.
त्या संघर्षात त्यानेही अनेकांना कंठस्नान घातले.
कोट्यवधींच्या खंडण्या उकळल्या. उद्योगपतींमध्ये
दहशत निर्माण केली. मराठी माणसांमध्ये
आपल्या नावाचा ठसा निर्माण केला.
त्याच्याविषयी अनेकांना आकर्षण निर्माण झाले.
गवळी आणि त्याची दगडी चाळ
याविषयी निरनिराळ्या सुरस कहाण्या कानावर
येऊ
लागल्या होत्या .त्याच्याभोवती असलेल्या या वलयाचा राजकीय
फायदा घेण्याचा काही राजकीय नेत्यांनी प्रयत्न
केला. मुंबापुरीवरील वर्चस्वासाठीच्य
ा या गँगवॉरला ‘तुमचा दाऊद तर आमचा गवळी’ असे
म्हणत एका बड्या नेत्याने जातीय रंग
देण्याचाही प्रयत्न केला. पुढे या नेत्यालाच आव्हान
देत गवळीने त्याला तोंडघशी पाडले, हा इतिहास
अनेकांच्या स्मरणात आहे.
गुन्हेगारीच्या सुरुवातीला गवळीला ‘भाई’ असे
संबोधले जात. पुढे हा शब्द एवढा रूढ
झाला की गुंडगिरीला आता भाईगिरी म्हटले जाते.
गवळीच्या या ‘भाई’ चा पुढे ‘डॅडी’ आणि नंतर
निकटवर्तियांसाठी ‘पप्पा’ झाला. पण
गवळी नावातील दहशत कमी झाली नाही.
लाखो लोकांचा मोर्चा मंत्रालयावर नेऊन
सर्वांना चकीत केलेल्या गवळीने लोकसभा निवडणुकीत
भायखळा मतदार संघातून तब्बल लाख भर मते घेतली.
2004 च्या विधान सभेच्या निवडणुकीत तो सहज
निवडून आला. त्याच्या अखिल भारतीय
सेनेच्या शाखाही खेडोपाड्यात पसरू लागल्या.
राजकीय पक्ष काढल्यावर त्याला शासकीय
संरक्षणाचे कवच लाभले.पण
त्याची टोळी संपली.एकापाठोपाठ एक विश्वासू
साथीदार मरण पावले.शूटर्सची रीघ
थांबली.वयोमानामुळे आणि जुन्या खटल्यांमुळे त्रस्त
झालेल्या गवळी च्या कारवायांवर मर्यादा येत
गेल्या.दाऊद,छोटा राजन,भाई ठाकुर समवेत त्याने
समझोता केल्याचे ही बोलले जाऊ लागले.अर्थात, असे
असले तरी अश्विन जुना हिशेब चुकविण्याच्या शक्यतेने
त्याला कायम
सावधानता बाळगावी लागते.साठीच्या घरात
पोचल्यावर त्याने अनेक व्याप कमी केले.मुले
मोठी झाली.मुलींचे विवाह झाले.एक मुलगी नगरसेवक
झाली.परीस्थिती बदलली,तरी मूळ स्वभाव
आणि व्यवसाय पूर्णपणे थांबला नाही.
दगडी चाळीतील आलीशान निवासस्थानात
नित्यनेमाने दरबार भरत होता. अनेक लहान-
मोठ्या विवादांमध्ये मध्यस्थीसाठी गवळीचा शब्द
अंतीम ठरत होता.वसुलीची छोटी-बडी कामे येत
होती.त्याच दरबारात मग पाच वर्षांपूर्वी नगरसेवक
जामसंडेकर यांची सुपारी आली आणि मग….?
पुढची सगळी कहाणी सर्व ज्ञात आहे. मुंबईतील
गँगवॉरचा प्रमुख सूत्रधार असलेला दगडी चाळीतील
हा डॉन अखेर तब्बल तीस वर्षांनंतर
अधिकृतरीत्या गुन्हेगार ठरला. कारागृहात
तो आत्मचरित्र लिहितोय असं नुकतंच कानावर आलं.
त्याच्यावर बहुदा चित्रपटही निघेल. पण
आपल्या जिंदगीची खरी कहाणी वाचकांसमोर
ठेवायचं धाडस आहे या डॉनमध्ये? आणि त्याने
लिहिली तर ती पचवण्याची ताकद राज्यकर्त्यांमध्ये
आहे? डॅडीबाबत माझा एक निराळाच योगायोग
आहे..90 च्या दशकात डॅडीबद्दल् पेपर्स, मासिकांमध्ये खूप
काही छापून येत होतं..पण, त्याला प्रत्यक्ष भेटून
त्याची मुलाखत घेणारा त्याच्या आयुष्यातील
मी पहिला पत्रकार ठरलो. पुढे
कितीही गॅंग़स्टर्सला भेटलो असलो,
तरी गवळी हा मला भेटलेला पहिला गॅंगस्टर…त्या
च्या मुलाखतीतील एक वाक्य मी कधीच विसरू शकणार
नाही…एवढा रक्तपात चाललाय, प्रतिस्पर्धी गॅंग्ज,
पोलीस, राजकीय नेते सगळेच तुझ्या मागे
लागलेत…कसा काय जगतोस तू….? असं
मी विचारलं…डॅडी म्हणाला…’मदर इंडिया’
बघितलास का?’ त्यात गाणं आहे बघ….दुनियामे हम आये
हैं तो… जिनाही पडेगा…जीवन है अगर जहर
तो पीनाऽऽही पडेगा….काही न
बोलता मी त्याचा निरोप घेतला…डॅडीच्य
आत्मचरि
मनोहर अर्जुन सुर्वे ( मन्या सुर्वे )
अगदी तुमच्या आमच्यासारखाच मराठी(रत्नागिरीकर). वयवर्षे ३८. आणि त्या दाऊदपेक्षा ११ वर्षांनी मोठा.
भार्गव मुंबई श्री झाला आणि त्याने भार्गवदादा हे संबोधन सिद्ध केले,  मनोहरचा मोठा सावत्रभाऊ म्हणजेच भार्गव सुर्वे.
१९६८ भार्गवचा दबदबा दादर,आगाबझारमध्ये वाढतच होता.एका वसुलीप्रकरणात (५००००) दांडेकरचा मॅटर झाला आणि मनोहरला सर्वप्रथम भार्गवसोबत जेलची हवा मिळाली.
पुण्यात येरवड्यात असताना ससूनमधून पळून जाण्याचा प्रयत्न फसलेला असताना दोन जिवलग मित्र पुण्याचा बज्या पाटील आणि भिवंडीचा मुनीरशेख यांच्याशी जवळीक झाली.पण रत्नागिरी जेलच्या भिंती त्याला जास्त दिवस रोखू शकल्या नाहीत मनोहर फरार.
आज जरी wikipedia त्याला डकैत म्हणत असेल तरी त्या काळातली त्याची दहशत मुंबई पोलिसांना चांगलीच माहित होती.त्यांने मुंबईमध्ये पुन्हा एकदा आपली गँग बनवली.जवळपास१० वर्षांच्या जेलमध्ये james hadley chase यांच्या novels वाचून बाहेर पडल्यानंतर तीन वर्षात सर्व मुंबईला वेड लावले होते.
मुंबई पोलिसांठी तो खूप अवघड काळ होता.प्रत्येक पोलिस-स्टेशनला मनोहरच्या नावाने गुन्हा होता.
  कधी किर्तीकर काॅलेजचा सर्वात हुशार विद्यार्थी आज सराईत गुन्हेगार झाला होता.
त्याने आता james hadley chase समोर ठेवले आणि एक प्लँन बनविला साबिर ईब्राहिम कासकर याचा मर्डर प्लॅन आणि सत्यात उतरवलासुद्धा -हे सुद्धा आजच्या wikipedia ने लपवून ठेवलय.
कालच्या एका मराठी मुलाने दाऊदच्या भावाची गेम करावी,  हे कोणालाच पटलं नाही, कारण दाऊद आणि मनोहर कधीच समोरासमोर भेटले नाहीत आणि पूर्वी त्यांचा कधी संबंध आलाच नाही.
हे फक्त तो एक proffesionalहोता हेच सिद्ध करते, ते पठाणांनी करवून घेतले.
शेवटी १९८२ च्याा सुरूवातीलाच मनोहरचा एन्काँन्टर-पोलिसांच्या इतिहासातील पहिला, झाला.
शरीरात ६ बुलेट लागले असतानासुद्धा त्याने पोलिसांचा प्रतिकार केला, यावरून त्याची शरीराची क्षमता लक्षात येईलच.तो एक हुशार गँगस्टर होता, त्याच्याकडे नेहमी एक विदेशी बनावटीच पिस्तुल,अँसिडची  एक छोटी बॅाटल असे.
तो त्याचे planकधीच उघड करत नसे.तो तसा संशयीसुद्दा होता.त्याच्या गँगमध्ये ५० पेक्षा जास्त लोक होते.
अगदी टिपीकल हॅालिवूडच्या विलनसारखी त्याची विचारसरणी होती, म्हणूनच मनोहर ह्यात नसतानासुद्धा  आज त्याचे हजारो चाहते आहेत

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s